محمد تقي جعفري
87
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
در مسائل اجتهادى بدعت نيست . ) تحقيق لازم و كافى در اين مبحث كه آيا پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم اجتهاد به معناى اصطلاحى آن مىفرمود يا نه ، نياز به تأليف كتابى مستقل دارد ( 1 ) آنچه كه به طور اجمال به نظر مىرسد اينست كه با توجه به حكم صريح عقل و آيات قرآن مجيد مانند * ( وَما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى ) * ( 1 ) ( و پيامبر از روى هوى سخنى نمىگويد ، و نيست سخن او مگر وحى كه به او وحى مىشود . ) هر كلامى كه در بارهء عقائد اسلامى و معارف مربوط به جهان و انسان كه تأثيرى در سعادت دنيوى و ابدى انسان داشته و هر سخنى كه محتواى آن حكم به بايستگى و نبايستگى و شايستگى و نشايستگى و اباجه بوده باشد ، بدون استثناء مستند به وحى است حتى موضوعهائى كه داراى اثر شرعى بوده باشد مانند مقدار كر و مقدار و كيفيت رضاع و غيرهما و همچنين احكامى كه آن حضرت به عنوان حاكميت به معناى زمامدارى صادر فرموده است مانند اجازهء مزبور در آيهء فوق ( چنان كه بعد از اين توضيح خواهيم داد ) همه و همهء اين امور مستقيم يا غير مستقيم مستند به وحى است . و اما آن دستورات و تشخيص موضوعهائى كه آن حضرت در امور جزئى زندگى خود و يا ديگران صادر فرموده است و آن حضرت در آن دستورات و موضوعها مانند يك فرد از انسانها بوده است اعتقاد به جواز اجتهاد مشكلى را پيش نمىآورد ، با اين حال دلائلى نقل شده و از يك جهت عقل نيز حكم مىكند كه آن حضرت به جهت تأدب به آداب اللَّه و تخلق
--> ( 1 ) . بهترين كتابى كه تاكنون در اين مبحث نوشته شده است كتاب النص و الاجتهاد است كه عالم ربانى و محقق بزرگ مرحوم آقا سيد عبد الحسين شرف الدين تأليف نموده است . ( 1 ) . بهترين كتابى كه تاكنون در اين مبحث نوشته شده است كتاب النص و الاجتهاد است كه عالم ربانى و محقق بزرگ مرحوم آقا سيد عبد الحسين شرف الدين تأليف نموده است .